Quy định phòng cháy chữa cháy với khách sạn, nhà nghỉ và những điều cần lưu ý

SEO PCCC

(cập nhật mới 2026)

Từ ngày 01/07/2025, hệ thống pháp luật về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ (CNCH) chính thức bước sang giai đoạn áp dụng khung pháp lý mới theo Luật PCCC & CNCH 2024 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Đến ngày 30/12/2025, QCVN 10:2025/BCA có hiệu lực, điều chỉnh cách tiếp cận về trang bị và bố trí phương tiện PCCC cho nhà và công trình.

Đối với khách sạn, nhà nghỉ và cơ sở lưu trú nói chung, đây không chỉ là sự thay đổi về thủ tục, mà là thay đổi về tư duy quản lý: từ “lắp đủ thiết bị” sang “quản trị rủi ro và duy trì điều kiện an toàn trong suốt quá trình vận hành”.

Khung pháp lý PCCC áp dụng cho khách sạn, nhà nghỉ năm 2026

Luật Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 2024

Luật số 55/2024/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2025 là nền tảng pháp lý cao nhất điều chỉnh toàn bộ hoạt động PCCC và CNCH. Luật quy định rõ: Nguyên tắc bảo đảm an toàn PCCC. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở. Nghĩa vụ duy trì điều kiện an toàn trong suốt quá trình hoạt động. Cơ chế quản lý nhà nước, kiểm tra, xử lý vi phạm. Điểm quan trọng đối với khách sạn, nhà nghỉ: trách nhiệm không chỉ nằm ở giai đoạn xây dựng ban đầu, mà xuyên suốt quá trình vận hành.

Nghị định 105/2025/NĐ-CP – Trọng tâm vận hành

Nghị định 105/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/07/2025) quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật 2024. Đây là văn bản tác động trực tiếp đến hoạt động hàng ngày của cơ sở lưu trú.

Các nội dung trọng tâm gồm: Danh mục cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC. Quy định về nội quy PCCC & CNCH. Lập và quản lý hồ sơ PCCC. Nội dung và thời gian thực tập phương án chữa chá. Trình tự, thẩm quyền kiểm tra. Khai báo và cập nhật dữ liệu quản lý. Vì vậy, khi nói đến “đúng PCCC” năm 2026, yếu tố hồ sơ, vận hành, kiểm tra có vai trò tương đương với trang bị kỹ thuật.

QCVN 10:2025/BCA – Quy chuẩn về trang bị, bố trí phương tiện

Thông tư 103/2025/TT-BCA ban hành kèm QCVN 10:2025/BCA, có hiệu lực từ 30/12/2025.

Quy chuẩn này điều chỉnh: Trang bị và bố trí phương tiện PCCC. Hệ thống báo cháy tự động. Hệ thống chữa cháy tự động. Chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn. Hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà. Họng nước trong nhà. Bình chữa cháy

QCVN 10:2025 áp dụng khi: Xây dựng mới công trình, cải tạo làm tăng quy mô, thay đổi công năng sử dụng, thay đổi hạng nguy hiểm cháy và cháy nổ.

Văn bản liên quan còn hiệu lực

• Nghị định 136/2020/NĐ-CP: tham chiếu về phân loại cơ sở, tổ chức lực lượng PCCC cơ sở
• Nghị định 144/2021/NĐ-CP: xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC

Khách sạn, nhà nghỉ có bắt buộc “xin giấy PCCC” không?

Mọi cơ sở lưu trú đều phải bảo đảm điều kiện an toàn PCCC. Tuy nhiên, việc có thuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu hay thực hiện thủ tục cụ thể hay không phụ thuộc vào phân loại công trình, quy mô, công năng, mức độ nguy hiểm cháy nổ.

Điều kiện an toàn PCCC bắt buộc đối với khách sạn, nhà nghỉ (2026)

Trong thực tế kiểm tra, cơ quan quản lý thường đánh giá theo ba nhóm điều kiện chính:

Nhóm quản lý vận hành (trọng tâm của NĐ 105/2025)

Cơ sở phải ban hành nội quy và phổ biến đến nhân viên. Nội quy phải quy định rõ:

• Quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt
• Quản lý chất dễ cháy
• Quy trình xử lý khi xảy ra cháy

Hồ sơ  là căn cứ chứng minh cơ sở đang duy trì điều kiện an toàn một cách thường xuyên. Nếu không có hồ sơ hoặc hồ sơ không được cập nhật đầy đủ, cơ sở sẽ khó chứng minh rằng các biện pháp phòng cháy đã được thực hiện và theo dõi đúng quy định. Hồ sơ quản lý PCCC bao gồm:

• Sổ theo dõi phương tiện PCCC
• Biên bản tự kiểm tra
• Kế hoạch khắc phục tồn tại
• Hồ sơ thực tập phương án

Thực tập phương án chữa cháy: phải tổ chức theo nội dung và thời gian quy định. Không thực tập hoặc thực tập hình thức là rủi ro lớn khi xảy ra sự cố thực tế.  Cập nhật dữ liệu quản lý: thực hiện theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước nếu thuộc đối tượng áp dụng.

Nhóm điều kiện thoát nạn

Lối thoát nạn phải luôn trong trạng thái sẵn sàng sử dụng khi có sự cốyêu cầu:

• Lối thoát nạn phải thông suốt, không bị vật cản, không bị tận dụng làm kho chứa hoặc bố trí sai công năng.

• Không được khóa, chèn, cố định trái quy định làm cản trở việc thoát người khi xảy ra cháy.

• Không được tự ý thay đổi công năng khu vực thoát nạn (ví dụ: chuyển đổi hành lang, cầu thang thoát hiểm thành không gian sử dụng khác).

Trong thực tế, nhiều sự cố nghiêm trọng không xuất phát từ việc thiếu hệ thống chữa cháy, mà do lối thoát nạn bị chặn hoặc không sử dụng được khi cần. Đây là lỗi mang tính quản lý vận hành, không phải lỗi kỹ thuật thuần túy.

Chiếu sáng sự cốđể bảo đảm khả năng di chuyển khi mất điện yêu cầu:

• Hệ thống chiếu sáng sự cố phải được bố trí theo yêu cầu quy chuẩn áp dụng cho loại công trình.

• Hệ thống phải bảo đảm hoạt động khi nguồn điện chính bị gián đoạn.

• Việc bố trí cần hướng đến khả năng duy trì tầm nhìn và định hướng di chuyển trong điều kiện khói, hoảng loạn và mất điện.

Chỉ dẫn thoát nạn yêu cầu: 

• Biển chỉ dẫn thoát nạn phải dễ nhìn thấy, dễ nhận biết.

• Phải hỗ trợ định hướng di chuyển trong điều kiện thiếu ánh sáng hoặc mất điện.

• Phải được bố trí phù hợp với sơ đồ thoát nạn thực tế của công trình.

Nhóm trang bị phương tiện và hệ thống PCCC

Từ ngày 30/12/2025, việc trang bị và bố trí phương tiện phòng cháy, chữa cháy cho khách sạn, nhà nghỉ phải căn cứ theo QCVN 10:2025/BCA.

Bình chữa cháy: Phải bố trí theo yêu cầu áp dụng. QCVN 10:2025 đã bỏ quy định dự trữ không ít hơn 10% số lượng bình chữa cháy. Những nội dung cũ còn đề cập yêu cầu này cần cập nhật lại.

Hệ thống báo cháy tự động: Việc có bắt buộc lắp đặt hay không phụ thuộc phân loại công trình và điều kiện áp dụng trong quy chuẩn. Không được mặc định mọi khách sạn/nhà nghỉ đều bắt buộc.

Hệ thống chữa cháy tự động: Tương tự, cần đối chiếu đúng nhóm công trình.

Hệ thống cấp nước chữa cháy: Bao gồm họng nước trong nhà và cấp nước ngoài nhà (nếu thuộc diện áp dụng).

Cơ chế “luận chứng kỹ thuật”: Trong một số trường hợp đặc thù, QCVN 10:2025 cho phép xem xét giải pháp thay thế nếu có luận chứng kỹ thuật và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Hồ sơ PCCC: phân loại để quản trị đúng

Hồ sơ quản lý thường xuyên (mọi cơ sở đều phải có)

• Nội quy
• Hồ sơ kiểm tra
• Hồ sơ thực tập
• Phân công trách nhiệm

Hồ sơ dự án/công trình (chỉ khi thuộc diện)

• Hồ sơ thiết kế
• Thẩm duyệt
• Nghiệm thu
• Hồ sơ thay đổi công năng

Quy trình thi công, thẩm duyệt, nghiệm thu

Sai sót phổ biến là thi công xong mới tìm cách hợp thức hóa. Thứ tự này là yêu cầu thủ tục và cách kiểm soát rủi ro từ gốc. 

1. Xác định công trình có thuộc diện thẩm duyệt hay không
2. Thi công theo hồ sơ được chấp thuận (nếu thuộc diện)
3. Hoàn thành nghiệm thu trước khi đưa vào hoạt động
4. Duy trì vận hành theo Nghị định 105/2025

Những điều cần lưu ý khi triển khai PCCC tại khách sạn, nhà nghỉ

Quy định pháp luật về phòng cháy, chữa cháy đã được ban hành đầy đủ và ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy tại một số khách sạn, nhà nghỉ và khu du lịch vẫn tồn tại những nguy cơ cháy lớn có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.

Phần lớn các rủi ro này không xuất phát từ việc “thiếu quy định”, mà từ việc triển khai chưa đầy đủ, chưa đồng bộ hoặc chưa nhận thức đúng trách nhiệm.

Rủi ro từ khâu xây dựng và bố trí công trình

Một số cơ sở lưu trú được xây dựng nhưng chưa bảo đảm đầy đủ yêu cầu về an toàn PCCC theo quy chuẩn áp dụng. Các vấn đề thường gặp bao gồm:

• Không bảo đảm khoảng cách an toàn chống cháy lan giữa các khu vực hoặc công trình liền kề

• Không bố trí đầy đủ lối thoát nạn an toàn khi xảy ra cháy

• Thiết kế ban đầu không đáp ứng đầy đủ yêu cầu PCCC nhưng vẫn đưa vào vận hành

Sai sót ở giai đoạn thiết kế – xây dựng là rủi ro mang tính nền tảng. Khi công trình đã hoàn thiện, việc khắc phục thường tốn kém và phức tạp hơn rất nhiều.

Hệ thống PCCC và điều kiện tiếp cận chữa cháy còn bất cập

Ở một số khách sạn và nhà nghỉ:

• Hệ thống PCCC chưa được bố trí đầy đủ hoặc chưa duy trì tình trạng hoạt động tốt

• Đường cho xe chữa cháy tiếp cận khi xảy ra sự cố còn hạn chế

• Nguồn nước phục vụ chữa cháy tại chỗ không được kiểm tra, duy trì thường xuyên

Khi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp không thể tiếp cận nhanh chóng, khả năng khống chế đám cháy ngay từ giai đoạn đầu sẽ giảm đáng kể.

Vật liệu dễ cháy và nguồn nguy hiểm cháy nổ

Nhiều khu du lịch và cơ sở lưu trú sử dụng vật liệu dễ cháy như:

• Tranh, tre, nứa, lá, gỗ…

Trong khi đó, khu vực nhà hàng và bếp ăn sử dụng khí gas và thiết bị nhiệt công suất lớn.

Sự kết hợp giữa vật liệu dễ cháy và nguồn nhiệt cao làm gia tăng đáng kể nguy cơ cháy. Nếu không kiểm soát chặt chẽ nguồn lửa, nguồn nhiệt và chất dễ cháy, rủi ro cháy lan nhanh là rất lớn.

Thiếu hệ thống chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn

Một số cơ sở chưa bố trí hoặc chưa duy trì đầy đủ:

• Hệ thống điện chiếu sáng sự cố

• Hệ thống chỉ dẫn lối thoát nạn

Trong điều kiện mất điện và khói dày, đây là yếu tố quyết định khả năng di chuyển an toàn của khách lưu trú. Thiếu chiếu sáng và chỉ dẫn khiến lối thoát nạn dù có thiết kế đúng cũng trở nên kém hiệu quả.

Cơ sở quy mô lớn nhưng lực lượng tại chỗ chưa tương xứng

Không ít khách sạn, nhà nghỉ và khu du lịch có quy mô lớn, giá trị tài sản cao và nằm xa đơn vị chữa cháy chuyên nghiệp. Tuy nhiên:

• Lực lượng PCCC cơ sở chưa được đầu tư đúng mức

• Phương tiện chữa cháy tại chỗ còn thiếu hoặc không được duy trì

• Việc huấn luyện và thực tập còn mang tính hình thức

Trong thực tế, phần lớn các vụ cháy được xử lý ban đầu bởi lực lượng tại chỗ. Nếu lực lượng này hoạt động kém hiệu quả, đám cháy có thể lan rộng trước khi được khống chế.

Nhận thức và trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở

Luật PCCC & CNCH 2024 và Nghị định 105/2025 nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở trong việc tổ chức, duy trì và bảo đảm điều kiện an toàn PCCC.

Tuy nhiên, vẫn còn trường hợp:

• Chưa đầu tư đầy đủ cho công tác PCCC

• Chưa tổ chức kiểm soát chặt chẽ nguồn lửa, nguồn nhiệt và chất dễ cháy

• Chưa quan tâm đúng mức đến điều kiện chống cháy lan và thoát nạn

• Coi công tác PCCC là trách nhiệm của cơ quan nhà nước thay vì trách nhiệm trực tiếp của cơ sở

Trang bị thiết bị là yêu cầu bắt buộc. Nhưng nếu thiếu tổ chức quản lý, thiếu huấn luyện và thiếu kiểm tra thường xuyên, nguy cơ cháy vẫn tồn tại.

Để giảm thiểu nguy cơ cháy và hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố, cần xác định rõ trách nhiệm của các bên liên quan. Theo quy định hiện hành, trách nhiệm trước hết thuộc về:Người đứng đầu cơ sở, đơn vị trực tiếp quản lý và vận hành công trình

Cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc và xử lý vi phạm theo chức năng. Tuy nhiên, nghĩa vụ bảo đảm an toàn tại chỗ không thể thay thế bằng hoạt động kiểm tra định kỳ. Chủ cơ sở cần chủ động:

• Thực hiện đầy đủ quy định pháp luật về PCCC

• Rà soát, khắc phục kịp thời các nguy cơ tiềm ẩn

• Thực hiện thẩm duyệt thiết kế đối với công trình thuộc diện áp dụng trước khi thi công

• Lắp đặt và cải tạo hệ thống PCCC, hệ thống điện theo đúng quy định an toàn

• Ưu tiên sử dụng vật liệu không cháy hoặc có giải pháp tăng khả năng chịu lửa khi sử dụng vật liệu dễ cháy

• Bố trí hệ thống thoát nạn đúng tiêu chuẩn áp dụng, đặc biệt với công trình cao tầng hoặc có tầng hầm

• Ban hành nội quy PCCC và tổ chức thực hiện nghiêm túc

• Tự kiểm tra định kỳ, xử lý vi phạm nội bộ

• Thành lập và duy trì lực lượng PCCC cơ sở đủ năng lực

• Đầu tư phương tiện chữa cháy và nguồn nước tại chỗ

• Xây dựng nhiều phương án chữa cháy theo các tình huống giả định và tổ chức thực tập thường xuyên

Song song với đó, lực lượng quản lý nhà nước cần tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, đặc biệt trong các thời điểm nguy cơ cháy cao như mùa khô hanh, dịp lễ tết.

Các việc chủ cơ sở nên thực hiện

1. Rà soát mức độ tuân thủ toàn diện
2. Kiểm soát từ khâu thiết kế, thi công
3. Ưu tiên vật liệu không cháy hoặc tăng khả năng chịu lửa
4. Chuẩn hóa hệ thống thoát nạn
5. Ban hành và thực hiện nội quy nghiêm túc
6. Tổ chức tự kiểm tra định kỳ
7. Huấn luyện lực lượng PCCC cơ sở
8. Đầu tư phương tiện tại chỗ tương xứng
9. Xây dựng và thực tập nhiều kịch bản chữa cháy

Quản lý PCCC tại khách sạn, nhà nghỉ năm 2026 không còn là việc “làm hồ sơ cho đủ” hay “lắp thiết bị cho xong”.

Khung pháp lý mới đặt trọng tâm vào:

• Trách nhiệm người đứng đầu
• Duy trì điều kiện an toàn liên tục
• Phân loại đúng công trình
• Trang bị đúng theo QCVN 10:2025
• Quản trị rủi ro thực chất thay vì tuân thủ hình thức

Cháy khách sạn Sofitel Saigon

Đừng quên theo dõi tin tức mới nhất từ ezCloud để cập nhật xu hướng công nghệ và giải pháp quản lý khách sạn hiệu quả nhất hiện nay.